Serwis internetowy północno-zachodnich dzielnic Gdyni: Chylonia, Cisowa, Leszczynki, Pustki Cisowskie - Demptowo
Startuj z nami Dodaj do ulubionych

Galeria: Zabytki i stare budynki Chyloni

Chylonia to jedna z tych dzielnic w Gdyni, w których zachowało się najwięcej przykładów dawnej zabudowy - zarówno z czasów wiejskich, jak i z początków miasta. Najciekawsze z nich prezentujemy poniżej. Większość z przedstawionych budynków liczy sobie blisko albo i ponad sto lat, są więc naprawdę warte uwagi. Galeria i lista obiektów będą rozbudowywane.

Jesteś w stanie uzupełnić brakujące zdjęcia? Zapraszamy do współpracy - napisz: chylonia@o2.pl.




Kościół parafialny pw. świętego Mikołaja

Obecny kościół wybudowany został w XIX wieku, jednak jego najstarsza część - murowane prezbiterium - pochodzi z wieku XIV, kiedy to powstała pierwsza w tym miejscu świątynia. Na przestrzeni kolejnych wieków budynek był wielokrotnie przebudowywany, ostatnia rozbudowa miała miejsce na przełomie lat 80. i 90-tych XX w. W 2008 roku obiekt wpisany został do rejestru zabytków.

Od momentu swego powstania 700 lat temu aż do 1915 roku chyloński kościół stanowił filię parafii oksywskiej.






foto: Illy

Szkoła Postawowa nr 10 - ul. Lubawska 4
ul. Morska 192

Na Szkołę Podstawową nr 10 składają się aktualnie dwa obiekty. Pierwszy z nich - parterowy budynek przy ul. Lubawskiej 4 - wybudowany został w XIX wieku. Aktualnie stanowi obiekt wpisany do rejestru zabytków.

Nowy (dwupiętrowy wówczas) budynek szkoły przy ul. Morskiej 192 powstał w latach 30-tych XX wieku, a do stanu obecnego rozbudowany został po wojnie - w latach 50-tych. W latach 70-tych do budynku dobudowano czwartą kondygnację.



Willa z wozownią, ul. Chylońska 112a

Stojąca przy placu Dworcowym w Chyloni willa wybudowana została na początku lat 30-tych XX w. jako budynek mieszkalny dla kierownictwa istniejących już wówczas przy dzisiejszej ulicy Chylońskiej Zakładów Gazowych. Aktualnie stanowi obiekt wpisany do rejestru zabytków.

W sąsiedztwie willi, od strony ul. Chylońskiej mieści się także budynek dawnej wozowni (obecnie apteka).



Dworek Otto Banduscha, ul. Chylońska 55

Jeden z najstarszych budynków Chyloni, postawiony około 1870 roku. Od XIX w. aż do wczesnych lat po II światowej w budynku działał duży zakład i sklep rzeźnicki. Dom spełniał jednocześnie funkcję mieszkalną. W latach 80-tych XX w. mieścił się tu warsztat szklarski. Gruntownie wyremontowany i przebudowany w 1991 roku pełnił różnorodne funkcje handlowo-usługowe. W 2007 roku dobudowano nową część hotelową - obecnie działa tu hotel i restauracja "Mitro".


foto: Gotenhafen



Karczma Vossa (oberża Thymiana),
ul. Chylońska 25
Dom rodziny Vossów, ul. Chylońska 27

Istniejący do dziś budynek dawnej karczmy przy ul. Chylońskiej 25 powstał pod koniec XIX wieku. Dzisiejsza ul. Chylońska stanowiła wówczas część tzw. Drogi Gdańskiej - ważnego traktu komunikacyjnego, będąc tym samym doskonałą lokalizacją dla gospody. Obecnie parter budynku to lokale handlowe, wyzsze piętra stanowią natomiast część mieszkalną.

W bezpośrednim sąsiedztwie dawnej gospody do dziś znajduje się - również pochodzący z XIX w. - parterowy dom rodziny Vossów (ul. Chylońska 27), właścicieli ówczesnej karczmy.





Restauracja Semmerlinga (kino "Promień"),
ul. Chylońska 44-46

To kolejny z istniejących do dziś chylońskich budynków wybudowanych pod koniec XIX wieku. Początkowa mieściła się nim w nim karczma, następnie - w okresie międzywojennym - kino "Lilly", po wojnie przemianowane na "Promień" i pod tą nazwą służące mieszkańcom Chyloni przez kilkadziesiąt lat.



Karczma "Lipowy Dwór", ul. Chylońska 149

Obecnie budynek mieszkalno-handlowy naprzeciwko supermarketu Carrefour Express.

Karczma wybudowana została na początku XX wieku, a jej powstanie związane było z intensywnym rozwojem nowej zabudowy w okolicy stacji kolejowej w Chyloni (a dokładniej: oddalonej od ówczesnego centrum wsi osadzie Chylońska Piła).

Charakterystyczną częścią budynku jest duża sala restauracyjna. Przed wojną z pomieszczeń Lipowego Dworu korzystało Towarzystwo Gimnastyczne "Sokół", następnie mieścił się w nim Kaszubski Dom Ludowy "Ostoja", a jeszcze w latach 80-tych XX w. w budynku miał siedzibę chór męski "Dzwon Kaszubski".



Dawny młyn wodny, ul. Chylońska 28

Dom jednorodzinny będący pozostałością zabudowań dawnego młynu wodnego nad rzeką Chylonką, istniejącego tu na przełomie XIX w. i XX w.

Po przeciwnej stronie ul. Chylońskiej (dziś teren Parku Kilońskiego) jeszcze do lat 70-tych XX w. mieścił się staw, służący niegdyś do spiętrzania wód potoku.



Dworzec kolejowy, Plac Dworcowy 4 i 4A

Budynki stacji kolejowej wybudowane pod koniec XIX wieku.



Urząd pocztowy, ul. Chylońska 124

Budynek Urzędu Pocztowego Gdynia 4, wzniesiony w 1935 roku.


foto: eMSi

Budynek szkolny - Kolegium Miejskie,
ul. Raduńska 21

Budynek szkolny wzniesiony w 1937 roku jako siedziba Szkoły Podstawowej nr 16. Ta mieściła się w nim do 1962 roku, kiedy to oddany został do użytku nowy obiekt na Pustkach Cisowskich. Przez kolejnych jedenaście lat z pomieszczeń przy Raduńskiej 21 korzystało IV Liceum Ogólnokształcące. Następnie obiekt służył jako budynek filialny Szkoły Podstawowej nr 40, a od 1989 roku (ponownie) Szkoły Podstawowej nr 16. Równo dziesięć lat później gruntownie wyremontowany gmach stał się siedzibą Kolegium Miejskiego CKU w Gdyni.



Bliźniacze kamienice z lat 30-tych,
ul. Chylońska 65-67

Dwie stylowe kamienice wybudowane w latach 1930-1931.



Kamienica Vossa z lat 30-tych,
ul. Chylońska 91-93

Modernistyczna kamienica z lat 30-tych na rogu ulic Chylońskiej i Starogardzkiej, wybudowana przez rodzinę Vossów.



Kamienica z lat 20-tych, ul. Chylońska 50

W latach PRL budynek był siedzibą chylońskiego komisariatu policji, aktualnie mieszczącego go się w Cisowej przy ul. Owsianej.



Kamienica Miotków, ul. Chylońska 39

Kamienica rodziny Miotków wzniesiona w okresie międzywojennym.

Chylońska 134
foto: Gotenhafen



Przedwojenne domy

W Chyloni, obok przedwojennych kamienic i obiektów użyteczności publicznej - takich jak budynki dworca czy poczty - zachowało się także kilkadziesiąt domów jednorodzinnych pamiętających początki XX wieku. Najwięcej z nich zlokalizowanych jest przy ul. Chylońskiej, Młyńskiej, św. Mikołaja i Opata Hackiego.

Na zdjęciach: ul. Chylońska 134, Pucka 100

Chylońska 134
foto: Gotenhafen

Dom rodziny Bieszków, ul. św. Mikołaja 9

Jeden z najstarszych w dzielnicy, wybudowany w 1914 roku dom jednorodzinny - przykład dawnej, wiejskiej zabudowy Chyloni.


Opracowanie własne serwisu e-Chylonia, wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie wyłącznie za zgodą redakcji.

Fotografie wykorzystano za zgodą autorów oraz w przypadkach domniemanego wygaśnięcia praw autorskich (zdjęcia archiwalne).


Strony zewnętrzne
» Informator o zabytkach Chyloni do pobrania w wersji elektronicznej na stronie UM Gdynia
» Historia Chyloni na stronach IV LO w Gdyni

W tym miejscu może się znaleźć link do Twojej strony - skontaktuj się z nami.

© Copyright by e-Chylonia 2006-2009