Hoe zou het zijn met Maria 'Christus' Tsvigoen? Zou ze nog in de 
gevangenis zitten? En hoe verging het haar volgelingen, nu de 
wereld niet is vergaan?
Nieuws als over deze Oekraïense sekte, wordt vaak niet afgehecht. 
Plotseling staat het in de krant en vervolgens hoor je er nooit 
meer van. Gewoonlijk wordt zo'n bericht ook overspoeld door nieuwer 
nieuws, waardoor het oude vanzelf wegzakt.
Maar mij fascineren mensen die zich Christus wanen enorm. Dus sla 
ik de krant 's morgens op in de hoop op een of andere ontknoping. 
Tevergeefs.
Hoe het met Maria's collega afliep is wel bekend: de zich 
noemende David Koresh zit nu, als zijn eigen illusies bewaarheid 
zijn geworden aan de rechterhand zijns Vaders. Dank zij het 
Amerikaanse leger. Afgelopen maandag werd mijn nieuwsgierigheid 
naar Koresh' nabestaanden bevredigd door Oprah Winfrey: zij ontving 
een aantal ex-volgelingen, ook van zelfmoord-dominee Jim Jones. 
Ouders wier zonen zo het leven hadden gelaten, en diverse vrouwen die 
een kind van hun Christus hadden gekregen.  
Johannes' 'Kinderkens, laat niemand u misleiden' indachtig, kon ik 
me geen voorstelling maken van wat mensen beweegt om achter 
een gek(kin) aan te lopen, en zich zo te laten beledigen en 
vernederen. Maar dat interview was tamelijk verhelderend. 
Normaal uitziende, coherent sprekende mensen vertelden hoe ze heel 
geleidelijk in de ban waren geraakt. Dankzij een opvoeding in 
apostolische, adventistische of vergelijkbare bewegingen waren ze 
toch altijd al gespitst op de wederkomst van Christus, en vertrouwd 
met het idee van levende profeten. Dus toen zich een charismatische, 
goed babbelende persoon aandiende die de Bijbel uit zijn hoofd kende 
en voor elke vraag een oplossing wist, waren ze, bang hun ziel te 
verliezen en naar de hel te gaan, makkelijk te manipuleren. 
Het begon aardig, met utopische bedoelingen, maar hoe meer macht ze 
hem gaven, hoe meer hij nam, en hoe dieper ze gehersenspoeld werden.
Dat mag wel een schaduwzijde van dat mooie mensenrecht, de vrijheid 
van godsdienst, genoemd worden.
Maar wat niet duidelijk werd, is hoe christussen en profeten 
hun datum van de ondergang van de wereld vast stellen. Maria 
Tsvigoen noemde eerst 14 november, en toen er niets gebeurde de 
24ste. Maar waarom? Koresh en Jones schijnen wat met de 
tijdseenheden uit de Openbaring gegoocheld te hebben. 
Sommigen doempredikers uit de geschiedenis baseerden hun 
voorspelling op de stand der planeten. 
Zo stonden op 8 mei 1774 Maan, Mercurius, Venus, Mars en Jupiter 
conjunct in het zogeheten Vuurteken Ram. 
Een predikant uit Bozum schokte heel Friesland met boekjes waarin 
hij meldde dat naar aanleiding daarvan de wereld zou vergaan in 
een 'Poel des vuurs'. 
Eise Eisinga, een wolkammer met weinig scholing maar met een
professionele belangstelling voor astronomie, ergerde zich zo 
aan die domheid dat hij besloot een planetarium te bouwen. Zodat 
het volk voortaan zelf kon zien waarom zo'n profetie flauwe kul 
was. Dat planetarium bestaat nog steeds, en loopt vrijwel 
ononderbroken sinds 1781. Beschouw het gerust als een gebrek aan 
uw opvoeding als u dit wonderschone museumpje nog nooit bezocht 
hebt. Een gebrek dat overigens met een eenvoudige dagtocht naar 
de Eise Eisingastraat 3 in Franeker te verhelpen is.
Tussen 1700 en 2000 komt het 1562 keer voor dat vijf planeten 
en/of zon en maan aan de hemel staan, vanaf de aarde gezien dus, 
want in werkelijkheid staan ze ontelbare mijlen uit elkaar. 
Op dit moment staan er maar liefst zeven conjunct, wat in 300 jaar 
maar tien keer voorkomt. We moeten zelfs tot 2023 wachten voor 
het weer gebeurt! 
Maar er is niemand opgestaan om te roepen dat de wereld vergaat. 
Teleurstellend hoor. In 1962, de voorlaatste keer dat het 
voorkwam, zat er nog een stelletje mensen op de Mont Blanc, 
omdat dat de enige veilige plek zou zijn tijdens het armageddon. 
De Sterrengids - een dagboek, of beter gezegd een nachtboek dat 
Stichting De Koepel jaarlijks uitgeeft voor amateurs als ik, die 
met een kijkertje de hemelverschijnselen willen volgen - 
schrijft streng: 'deze merkwaardige groepering is van geen enkel 
praktisch belang'. Jammer, en dat niet alleen, hij is ook niet 
zichtbaar vanaf deze kant van de wereldbol.  
Als je van kind af aan onderwezen bent van Genesis tot Openbaring, 
en ook de hele cultuur waarin je leeft is doordrenkt van de 
wetenschap dat alles wat een begin heeft, ook een eindig is, dan 
ligt doemdenken eigenlijk altijd op de loer.
Maar is het nu echt zo dat de wereld op een dag zal vergaan omdat 
dat nu eenmaal goddelijk besloten is? Of zal het gaan gebeuren 
alleen maar omdat een invloedrijk iemand dat ooit gefantaseerd en 
opgeschreven heeft, en het idee zich door de eeuwen heen in 
miljoenen koppen heeft vastgezet, om zo een self fulfilling 
prophecy te worden?
Met een idee, in de juiste reclametechniek verpakt, kun je dus 
de massa elke kant uit krijgen die je maar wilt. 
Tsvigoen en Koresh zijn mensen die inspelen op het denken in 
een rechte lijn, van begin tot einde, dat de drie grote 
Vadergodsdiensten uitgevonden hebben. Gelukkig begint dat in de 
seculiere wereld, die daar door beïnvloed was, uit de mode te 
raken. Het voor de redding van de aarde noodzakelijke, opkomende 
besef dat het leven zich in cirkels, spiralen of ketens afspeelt, 
is een stuk hoopvoller. 
Een dominee die recycling predikt, ja, daar zou ik misschien wel 
volgeling van kunnen worden.

  

De Amerikaanse televisie houd je op de hoogte van zaken die niet 
belangrijk genoeg zijn om door het filter van de Hollandse journaal-
redactie te sijpelen. Zoals de impressie rond Harold Camping, een 
predikant uit Oakland, Californië die een boek schreef getiteld '1994'. 
Stralend werd hij geïnterviewd, stralend omdat hij vroeger zondig was 
maar nu geheel verzoend met de Heer en dus klaar om de eeuwigheid 
in te gaan. Die eeuwigheid breekt op 6 september aan! 
Ongelovigen zullen op extreem gruwelijke wijze sterven, maar 
Camping niet! En u misschien ook niet. Ik geef het even door voor 
het geval u geen televisie kijkt, dan hebt u tenminste nog vijf 
nachtjes om u voor te bereiden. 
Meneer Camping is niet uniek. Vele keren per jaar springt er iemand 
op die het moment van de totale wereldondergang weet te voorspellen. 
Standaardprocedé's om tot De Einddatum te komen, zijn: 
via conjuncties van planeten, gegoochel met jaartallen, bijbelverzen 
en de letterwaarde van namen, dan wel met de afmetingen van piramides 
of andere oergebouwen, en als belangrijkste is er de ingeving, het
visioen.
Ik verzamel zulke voorspellingen in een intussen zeer dikke
map die het opschrift 'Uitsmijters' draagt. Favoriet daarin is
een anoniem pamflet dat ik ooit in een antiquariaat vond: 
'Den Ondergang des Konings van Vrankryk, 
Gevonden in de letteren van sijn Naam. 
Het geen van 't groote Beest in d'Openbaring staat, 
toont dat dit Tijd getal op Ludovicus slaat.
Dees Cyfers onder een gestelt, 
En na de konst dan opgetelt: 
Wijst dat dees naams geheymenis, 
Ses hondert ses en tsestigh is. 
L = 50, V = 5, D = 500, O = 0, V = 5, I = 1, 
C = 100, V = 5, S = 0, kompt 666'. 
Dan volgt er nog zo'n optelling van Lodewijk's titels tot een
som van 1006, wat samen met het getal van 't Beest 1672 vormt:
het jaar van het Armageddon. Maar kennelijk is wereld niet in
1672 vergaan want uit 1685 bezit ik een vergelijkbaar pamflet.
Een moderne top-engerd in het genre is Paco Rabane, een mode-
ontwerper die bijschnabbelt in de occulte rimram. 
'Het Einde der Tijden' heet zijn boek, dat wekenlang de Franse 
bestsellerlijst aanvoerde, en volgens mij geïnspireerd is door 
echte spoken: 'God is er getuige van hoe ongerust ik mij gemaakt
heb, toen ik de volgende regels schreef. Toch heb ik niets
verzonnen. Vierentwintig Grijsaards kwamen streng om mijn
tafel staan en bevalen autoritair: schrijf!' Dan volgt een
variatie op het bekende ijselijke, apocalyptische gedoe. 
Rabane's rekensom blinkt echter uit door eenvoud: het eindjaar 
zal 1999 zijn, want draai je dat om dan krijg je 666, het getal
van het Beest plus 1, God's getal.
Dergelijke boeken en Nostradamus, David Koresh, Maria Chris-
tus, Elisabeth Clair Prophet om maar wat van de eindeloze rij
fancy namen te noemen die zulke profetieën plegen, spelen in
op gevoelens van angst en hoop. 
Elk mens is bang, elk mens is onzeker. Niemand weet precies
waar het om draait in de wereld, maar zulke lectuur schildert,
als een soort aftreksel van de bijbel, een vreselijk lot èn
geeft het recept voor redding. Volg je dat recept, dan hoor je
wellicht tot de '144.000 Rechtvaardigen', zoals Rabane ze
vertaalt. 
In feite staat in de Openbaring: 'de losgekochten van de aarde, 
die zich niet met vrouwen hebben bevlekt'.
Hierin zit de werkelijke reden van mijn hekel aan eindtijd-
profetieën: altijd is er sprake van uitverkorenen versus
uitgeslotenen. Bij Johannes wordt dus minstens de helft van de
mensheid uitgesloten, al zullen er ongetwijfeld exegeten zijn
die daar toch een vrouwvriendelijke draai aan weten te wrin-
gen. Voor mannelijke homoseksuelen geeft deze tekst in elk
geval wel hoop. 
Zelf weiger ik te geloven dat bepaalde groepen mensen voor
eeuwig verdoemd worden. Of dat zo'n doem afwendbaar is door
trouw rituele handelingen uit te voeren. Ik denk liever dat
zelfs de grootste ratten uiteindelijk in het Licht zullen
komen.
Een van de aardige opmerkingen van de imam die onlangs zoveel
ingezonden brieven uitlokte, vond ik zijn godsbewijs: God móet
wel bestaan als zoveel mensen er altijd zo intens naar zoeken.
Maar zijn idee wordt een stuk minder verleidelijk als je be-
denkt dat dat dan ook geldt voor allerlei rottigheid waar
mensen naar zoeken, het Armageddon en zo.

  

Dit stukje tikkende is de zesde september voorbij, althans op
deze lengtegraad. Voor de tweeëntwintigste keer sinds ik het
bewust turf, heb ik een voorspelde Dag des Oordeels overleefd.
Toch zijn er al talloze geweest, en staan er nog meer op
stapel. Mensen leren het niet af tekenen te zoeken, te vinden
en er anderen angst mee aan te jagen. Tegenwoordig verzamel ik
ze uit curiositeit, en omdat postzegels me niet interesseren.
Maar de eerste keer dat ik over de Jongste Dag hoorde, als
iets dat op datum voorspeld aanstaande was, vond ik het be-
slist geen grapje. Volwassenen die ik er naar vroeg, noemden
het onzin. Maar intussen kampeerden andere volwassenen wèl op
de toppen van de Alpen, omdat alleen daar overleefd kon wor-
den, in februari 1962. Stel dat ze gelijk hadden... Ten slotte
stond zulke griezelarij ook in het belangrijkste kinderboek
uit mijn jeugd, de Bijbel (waarbij vergeleken Donald Duck een
verademing was).  
Die datum voorbij bleek het een van die willekeurige initiaties 
te zijn die een kind in de volwassen wereld inwijden, in
welke men dus kennelijk alle kanten opfantaseert. Maar hoe
intens bang ik toen was ben ik nooit vergeten. Daarom kan ik
er eigenlijk nog steeds niet om lachen. Al bleek die voorspel-
ling er gewoon een uit 't kwartetje Hemelverschijnselen van
het Apocalyptisch Gezelschapsspel: Zon, Maan & de vijf antieke
planeten in conjunctie plus een zonsverduistering. 
Wat doen ondergangsvoorspellers eigenlijk als de wereld toch
gewoon doordraait? De voorgangster van de 'Church Universal
and Triumphant', zich noemende Elisabeth Claire Prophet, heeft
de handigste oplossing. Tussen 1987 en 1990 verkondigde ze
drie keer De Doodklap voor de Aarde. Maar vanwege de ongeëven-
aarde kracht van hun massale gebed stelde God de vernietiging
steeds weer uit. Goed van haar en van God hè?  
Drie reacties van lezers wil ik noemen. Twee omdat ze aardige
illustraties leveren, de derde omdat ik me er een hoedje van
schrok.
Ik kreeg een fraai boek, 630 pagina's plus mooie platen, een
uitgave van de Zevende Dags Adventisten, waarin aangetoond
wordt dat de Paus - gezien de ouderdom moet dat Pius XI ge-
weest zijn - het Beest is. Men nam een pauselijke titel,
Vicarius Filii Dei, waaruit de Romeinse cijferletters VIIVIIIDI 
gedistilleerd worden en net zo opgeteld als bij de Franse
koning waar ik vorige week over schreef.
Ook hoorde ik een verhaal dat uit de oorlog dateert, waarin de
naam Hitler gelijk is aan het getal van het Beest. Als je het
alfabet begint met A=100, B=101, enzovoort, dan wordt H=107,
I=108, T=119, L=111, E=104, R=117, totaal=666.
Interessant. Maar waarom niet met 1 begonnen, of met 200? Met
de Hebreeuwse getalswaarde voor deze letters kom je overigens
opgeteld maar tot 645.
De derde nodigde me op bezoek. Dat wilde ik wel, want ze woont
in een mooi kerkje. Al pratende vertelde ze me dat ze de
reïncarnatie van Nietzsche is. Daar heb ik net zomin een
probleem mee als met de vorige levens van Aleid Schilder. Het
leven is zo geheimzinnig en wonderlijk, al heb ik zelf zulke
ervaringen niet, wie ben ik om ze van anderen te betwijfelen?
Een probleem kreeg ik pas toen ze me voorstelde aan haar
vriendin, die in een vorig leven Maria was. Die stuurde me
later hoofdstukken uit een boek dat ze aan 't schrijven is,
waaruit blijkt dat ze zelfs nog meer is: de Goddelijke Moeder
zelf, Sophia, de Wijsheid van God in persoon. Toen ik mijn
beleefde twijfel liet merken, kreeg ik regelrechte dreigbrie-
ven: ze had mij willen optrekken uit mijn nevelen. Maar als ik
zo blind, dom en beperkt was dat ik niet begreep wie zij was,
ja dan moest ik het zelf maar weten. Begin '95 zal de hel
losbarsten, en alleen zij biedt redding.
Een leukerdje voor mijn verzameling dus. Maar het enge ervan
vind ik dat zo iemand toch een snaar weet te raken, want
vanuit die oude kinderangst heb ik raar genoeg even getwij-
feld. Stel dat ik over tweeduizend jaar in een heilig boek
wereldwijd bekend sta als de ongelovige Selma?

  

Tussen de gestage stroom religieuze uitgaven verschijnen er
steeds meer met titels als 'Nieuwetijds geloven', geschreven
door pastors die uitleggen dat reïncarnatie nu best mag, en
dat dromen geen bedrog zijn. Ik volg alles, want ik ben van
nature nieuwsgierig. 
Zo ging ik naar een bijeenkomst van wat zich 'Nieuwe Kerk' noemt. 
Alwaar dominees op een morsig zoldertje een bijna-dood-ervaring-boek
navertelden, en diverse dames helderziende oprispingen meenden 
te hebben. Voorts zongen we hand in hand saamhorigheidsliedjes. 
In het Engels natuurlijk, want dat hoort tegenwoordig zo. 
Woorden als New Age, healing en channeling zijn niet voor niets 
Engels, dat zal de taal der engelen wel wezen. 
Het bijwonen van die dienst kostte 45 gulden. 
Ik gun iedereen z'n hobbies, geloof en inkomsten, maar zou het 
nog leuker vinden als mensen wat meer wisten over de achtergrond 
van hun idealen, voor ze gaan lopen profeteren. 
Ik hou namelijk zo van helderheid, van precies dat waar Waterman, 
het teken van de zogeheten New Age, symbool voor staat: 
het vergroten van inzicht door het verbeteren van het verstand. 
Het merkwaardige is dat 'New Agers' zich daarentegen juist vaak 
kenmerken door zaken waar Vissen, het teken van de voorafgaande 
'Age', voor staat: uittreding, handoplegging, contact met 
lichaamloze zielen, mediteren, bidden. Maar het merkwaardigste 
is dat het begrip New Age voortdurend gebruikt wordt terwijl 
vrijwel niemand weet wat het inhoudt, of wanneer dat tijdperk 
aanvangt. 
Het idee van een Aquarius-tijdperk is gebaseerd op de precessie 
van de equinoxen, de retrograde beweging van de snijpunten van 
ecliptica en hemel-equator, vanuit de aarde gezien tegen het 
behangetje van sterren daarachter. Hipparchos, die deze beweging 
ontdekte, anderhalve eeuw voor onze jaartelling, berekende dat 
dit sterrenbehang met 1 graad per circa 72 jaar verschuift, zodat 
het ongeveer 26.000 jaar duurt voor er een complete cyclus vol-
tooid is. Plato had al eerder, op numerologische en planetaire
basis, besloten dat er zo'n cyclus, zo'n 'groot jaar' bestond,
maar dat duurde volgens hem 36.000 jaar. Dat platonische jaar
is populair gemaakt door Ptolemaeus, die in de tweede eeuw
leefde, wiens boeken over astrologie, astronomie en geografie
tot op heden hun invloed doen gelden. Volgens de ene leer
wisselt het sterrenbeeld - men hanteert er twaalf - elke 3000
jaar, volgens de andere duurt dat zo'n 2166 jaar. 
Dan is er nog het probleem: hakken we de ecliptica in stukjes 
van 30 graden, al of niet gerelateerd aan de seizoenen, of 
kijken we naar de in lengte variërende plaatjes die de sterren 
vormen?
De mogelijkheden zijn vele, de meningen over wanneer zo'n
tekenwisseling plaats heeft dus zeer uiteenlopend: voor de
overgang van het Vissen- naar het Watermantijdperk vond ik 74
verschillende data, tussen de jaren 1762 en 3550. 
Mevrouw Blavatsky, de grondlegster van de Theosofie, meende dat 
de nieuwe tijd in 1789 begonnen was. Maar er is ook de datum van
28 december 1911, toen de Maitreya voor het eerst via Krishna-
murti zou hebben gesproken. Dan is het een tijdje rustig wat
data betreft, want occultisme is even niet in de mode. Begin
jaren '60 nemen de publicaties dat het Watermantijdperk begon-
nen is weer toe. Sindsdien wemelt het van de begindata. 
Aleister Crowley, de even gevreesde als beroemde magiër uit de
eerste helft van deze eeuw, besloot dat de New Age in april
1904 begonnen was. Ron Hubbard, de stichter van Scientology,
maakte een periode deel uit van de Crowley-clan. 
Ik heb 't nog nooit ergens zo gelezen, maar ik zou wel eens een 
flow chart willen zien van alle luitjes die hun opvolgers 
beïnvloed hebben door de tijden heen in sektes en clubjes. 
Juist omdat deze ideeënoverdracht zich afspeelt in kringen met 
een religieus-filosofisch-magisch sfeertje, waarin de belangen 
uiteenlopen van zoeken naar verlichting of het 'hogere', tot 
streven naar macht, eer of geld, ontstaat er een effect als bij 
dat kringspelletje, waarbij een kind het kind naast hem een woord
in 't oor fluistert. Die fluistert wat hij gehoord heeft weer
door aan een volgende, enzovoort. Tot de laatste hardop zegt
wat hij er van verstaan heeft. En dan is er verbazing, omdat
het woord intussen totaal vervormd is geraakt.

Ik dacht dat de komkommertijd voorbij was. Dat is ook zo,
behalve bij Trouw. Geen ander dagblad vond het nodig het pers-
bericht van het Skepsis-congres op te nemen, prominent op de
voorpagina met lange vervolgkolommen op pagina 3. Als je geen
andere kranten leest, zou je haast denken dat Trouw maandag
schokkend wereldnieuws bracht. Maar het ging alleen om
zo'n berichtje dat de vereniging Skepsis ongeveer elk half
jaar rondstuurt, en dat steevast eindigt met: 'het laatste
stukje zekerheid is de astrologen nu ontnomen'. 
Uitgerekend in Trouw vindt Skepsis nu zijn enige bondgenoot,
de enige krant die deze eentonige mailing nog tot een artikel
uit wil werken.
Zouden Trouw en Skepsis soms een gezamenlijke vijand bestrij-
den? Zou het iets met geloof te maken hebben? Dat moet haast
wel, want de zelotische ijver waarmee de sceptici achter ster-
renwichelaars aanzitten, is op z'n minst niet wetenschappelijk
te noemen. Van de oprichting af aan heeft men daar namelijk
besloten dat astrologie flauwe kul is, en zich tot doel ge-
steld dit te bewijzen. 
Wetenschappelijker zou het zijn de astrologie gewoon nuchter,
onbevooroordeeld aan universiteiten te onderzoeken. Buiten het
hetzige Skepsis om bestaat er dan gelukkig ook een tendens in
die richting. Verschillende psychologen maakten reeds een
afstudeerscriptie over astrologie, in Groningen en Nijmegen,
maar vooral in Leiden. Daar is vorig jaar zelfs een college
inleidende astrologie ingesteld. En waarom ook niet? Het is
een buitengewoon boeiende materie die je bij nader onderzoek
in contact brengt met gedachtegoed van grote oude beschavingen
en het onuitroeibare menselijke verlangen naar inzicht in ziel
en wereldziel, naar de relatie tussen mens en kosmos. In dat
licht is het merkwaardig dat theologie wèl een onbetwiste
universitaire studie is.
Ik vraag me af waarom Skepsis zijn trukendoos nooit eens op de
theologie loslaat. Op alle in de loop der eeuwen gepubliceerde
godsbewijzen bij voorbeeld. Zou er wat overeind blijven?
Wat is er toch zo bedreigend aan juist astrologie? Onbijbels
kan het niet zijn, zoals pausen en andere kerkheren, die door
de eeuwen heen astrologie gebruikt en gepolijst hebben, ook
wisten. (Wie een Bijbel heeft die bij de verboden gruwelen in
Deut. 18:10 of Lev. 19:26 over 'wichelarij' praat, volgt een
van de vertalingen die meer de ideologie van de vertaler
weergeven dan wat de grondtekst zegt.) Kennis van astrologie
vind ik zelfs onmisbaar om bepaalde cryptische bijbelpassages
te kunnen begrijpen. En aardig ervan is dat iedereen die
redelijk kan lezen en rekenen, zich deze lucide symbolentaal
eigen kan maken. Een symboliek die de chaos die onze wereld is
een beetje overzichtelijker maakt. Zo herkennen lezers die
zich in astrologie verdiept hebben, ongetwijfeld toon en
inhoud van mijn stukjes in het eenvoudige gegeven dat ik een
nauwe conjunctie Mars-Mercurius in mijn radix heb, en een idem
Zon-Uranus.
Grappig is dat de heren wis- en natuurkundigen en astronomen
van Skepsis zich slechts in éen of twee details vastbijten, en
steeds als ze daarin een cijfermatig triomfje menen te halen -
die cijfers variëren nogal eens - moeten roepen dat dít nu de
doodsteek voor de astrologie is. Alsof er buiten het aanbidden
van hun eigen rede niets wezenlijks bestaat.
Dezelfde maandag dat Trouw de voorpagina voor dat eendimen-
sionale Skepsis-bericht openstelde, bracht de Volkskrant een
uitstekend artikel van Tomas Vanheste, die een proefschrift
schrijft over de rol van de wetenschap in de New Age-beweging.
Helaas kan ik niet alles citeren: 'De wetenschap heeft weinig
te vertellen over de natuur als geheel, over haar schoonheid,
doel en zin, laat staan over de zin van het menselijk bestaan.
Maar het is niet de wetenschap die onder vuur moet liggen,
maar de overtrokken verwachtingen die we van haar koesteren.
Laat de natuurwetenschap aan het woord op het gebied waarop ze
iets te vertellen heeft, maar vergroot haar niet uit tot een
substituutreligie die de ultieme vragen kan beantwoorden.
Richt haar op het hoe van de materiële werkelijkheid maar laat
de zoektocht naar een omvattender natuurbeeld en naar de zin
van het alles over aan poëten, filosofen en wie maar wil'.

Naar deze dag heb ik uitgekeken! 4 mei 2000 is weer eens zo'n datum
waarvoor groot onheil is voorspeld. Alleen hield de goeroe van wijlen
Oibibio, die vorig jaar deze uitspraak deed, iets meer slagen om de
arm dan wijlen zijn collega's doemdagvoorspellers uit Jonestown, Waco
enzovoort. De wereld zal heden niet vergaan, nee, maar de zeldzame
cluster van planeten op dit moment gaat een definitieve scheiding
veroorzaken tussen hen die in Het Licht zullen wandelen, de
verlichten, en de rest van de mensheid, die geweigerd heeft de nieuwe
spirituele inzichten te aanvaarden zoals die in dit new age-centrunm
werden gedoceerd. Dat domme volk vervolgt vanaf nu voorgoed
onhelpbaar zijn pad in duisternis. Dat wij dit mee mogen maken!
Vandaag! Ik ben ook zo benieuwd hoe dit fenomeen vormgegeven wordt!
Al staat dus vast dat deze dag gewoon voorbij zal gaan als andere
dagen, met de gewone, eeuwige grote en kleine catastrophes ergens ter
wereld, en het idem geluk. De kosmos trekt zich niets aan van
menselijke voorspellingen, de aarde draait gewoon door. Grappig dat
er in elke eeuw uit elke massa altijd weer zelfbenoemde autoriteiten
oprijzen met dit soort megalomane ideetjes, waarbij zijzelf dan
natuurlijk tot de uitverkorenen behoren. Grappig, als het niet zulke
persoonlijke tragedies waren. Want dergelijke voorspellingen lijken
vooral effect te hebben op de voorspellers zelf. Iedereen in
Nederland gaat het financieel voor de wind, maar Oibibio is in elkaar
gestort. Of is het fiasco van Heijn kosmisch gezien juist een succes,
een voorbeeld van verlicht zijn? Dat wij, wandelaars in duisternis,
met onze kleine hersentjes als zodanig niet kunnen herkennen? 
Ik wandel graag in de duisternis. 's Nachts zijn er weinig mensen
buiten, en veel minder auto's, is er nauwelijks lawaai. Als het
donker is ervaar je je eigen kleinheid, plus verbondenheid met het Al
intenser dan wanneer de zon schijnt. Overdag is de wereld
overzichtelijk en beperkt door de horizon, en de blauwe of grijze
koepel daarboven. Het gejaag en geraas van het dagelijks leven wekt
de indruk dat ons omgevinkje hoogst belangrijk, ja alles is. Maar als
je eens 's nachts buiten bent, aan het strand, op zee, in een
verlaten sreek, en de hemel is zwart en wolkenloos, dan openbaart
zich de oneindigheid van het universum. Je ziet de vele verre
sterren, miljoenen jaren oud, lichtjaren verwijderd. Dan haal je het
niet in je hoofd je stemmetje te verheffen met een voorspellinkje
voor jouw minieme plaatsje en korte tijdje. Op dit moment zit ik in
de buurt van de evenaar en zie zowel de Grote Beer als het
Zuiderkruis, Orion is net ondergegaan en Scorpio is rijzend, maar zij
vertellen mij niets, hebben geen enkele boodschap, behalve dat ik
niets te vertellen heb in het licht van hun grootheid. De kosmos is
onverschillig voor onze kalenders, onze getallensymboliek en
interpretaties, of het feit dat vanuit de aarde bezien op dit moment
een paar planeten op een kluitje lijken te staan. Wie stilletjes toch
wel eens onder de indruk raakt van boze voorspellingen naar
aanleiding van 'boze' planeetstanden, moet naar het Eise Eisinga-
museum in Franeker, met een planetarium dat een paar eeuwen geleden
al gebouwd is met het doel achterlijk bijgeloof uit te bannen. 
4 mei is al vijfenvijftig jaar ook meer een datum om te hopen dat het
'boze' achter ons ligt, en niet voor ons. Al is dat naief en
achterhaald. Maar het is beter om te leven vanuit vertrouwen, in
plaats vanuit angst voor voorspellingen. Met het idee dat er voor elk
mens altijd een opening kan komen, wel ergens een paadje te vinden is
dat naar het Licht wil leiden.